Дропперлер

Қашықтан жұмыс іздеп жүргендердің назарына!

Егер жұмыстың мәні сіздің банк шоттарыңыз (карталарыңыз) арқылы ақша аударымдарын қабылдау және әрі қарай жіберу болса, қылмысқа қатысушы болып қалу қаупі өте жоғары!

Алаяқтар адамдарды дропперлік схемаларға тартудың жаңа тәсілдерін іздеуді жалғастыруда. Енді ықтимал қатысушыларға «KYC маманы» деген жалған вакансия ұсынылып, әртүрлі онлайн-сервистерде жеке тұлғаны верификациядан өткізгені үшін табыс уәде етіледі.

Алайда уәде етілген табыстың орнына мұндай «жұмыс» заңсыз схемаға қатысуға және қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін.

Сыни ойлауды қолданыңыз және Stop-Piramida.kz-пен бірге алаяқтық тұзақтарды анықтауды үйреніңіз.

2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан банктері банкоматтардағы бейнежазбаларды кемінде 180 күн сақтауға міндетті болады. Егер қандай да бір операция күмәнді деп танылса, оған қатысқан адамдарды кейіннен анықтауға мүмкіндік туады.

Бұл шара күмәнді схемалар арқылы қолма-қол ақша шешіп алу жағдайларының көбеюіне байланысты енгізілуде. Қаржылық мониторинг агенттігінің мәліметінше, соңғы жылдары банкоматтар арқылы 13,3 трлн теңге қолма-қол ақшаға айналдырылған.

Бақылауды күшейту дропперлердің карталарын пайдалануды азайтуға және қылмыстық жолмен алынған қаражатты қолма-қол ақшаға айналдыруды қиындатуға бағытталған.

Сонымен қатар, банкомат арқылы жасалған кәдімгі операциялардың өзі салықтық тексеру жүргізуге негіз болып табылмайды.

Әлеуметтік желілерде әрбір ақша аударымы үшін табыс табуға болады деген уәдемен және банктік шотты қаржылық операциялар үшін пайдалануды ұсынатын «оңай табыс» туралы жарнамалар таралуда.

Шын мәнінде, мұндай ұсыныстар көбінесе адамдарды дропперлікке тартуға бағытталған — яғни олардың банктік шоттарын заңсыз қаржылық операциялар жүргізу үшін пайдалану әрекеті.

Мұндай схемаларға қатысу қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін.

Әлеуметтік желілерде пайдаланушыларға «оңай табыс» ұсынылады — Alatau City банк картасын 60 мың теңгеге сату.

Хат алмасу барысында алаяқтар картаны беруге үгіттеп, оны «заңды P2P-транзакциялар» үшін пайдаланамыз деп сендіреді және карта үшін ақы төлеуге уәде береді.

Шын мәнінде олар адамды дропперлікке тартуға тырысады — яғни өз банк картасын қаржылық операциялар жүргізу үшін үшінші тұлғаларға беруге көндіреді.

Мұндай әрекеттер үшін қылмыстық жауапкершілік қарастырылған, оның ішінде жеті жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы бар.

Қазақстанда алаяқтарға ақшалай сыйақы үшін қызмет көрсететін кәсіби дропперлер бар. Бұл туралы BES.media-ға берген сұхбатында Stop-piramida.kz жобасының жетекшісі Юрий Ли мәлімдеді.

Алаяқтар өздерін құқық қорғау органдарының қызметкерлері ретінде таныстырып, дропперлерді қорқытып, ақша бопсалайды.

Мұндай жағдайға тап болсаңыз, не істеу керек?

Егер дропперге айналып кетсеңіз не істеу керек және дропперлікке қатысты заң кімдерге қолданылады?

16 қыркүйектен бастап Қазақстанда алғаш рет дропперлерге — ұрланған ақшаны қолма-қол ақшаға айналдыру үшін банк карталарын беретін немесе сататын адамдарға қатысты қылмыстық жауапкершілік енгізіледі. Сондай-ақ 31 тамыздан бастап SIM-бокстарды әкелуге және пайдалануға тыйым салынады: енді оларды тек лицензиясы бар байланыс операторлары қолдана алады. Бұл шаралардың барлығы 2025 жылғы 30 маусымда қабылданған қаржы қызметтерін тұтынушылардың құқықтарын қорғауды күшейту туралы заң аясында енгізіліп, телефон және интернет-алаяқтықпен күреске бағытталған.

Полиция алғашқы нәтижелерді де көрсетуде. Ақтөбеде егде жастағы адамдарды алдады деген күдікпен 26 жастағы ер адам ұсталды. Бішкекте Қазақстан, Қырғызстан және Ресейдің бірлескен операциясы барысында интернет-алаяқтардың арнасы жойылып, 32 слоттық SIM-бокс, ондаған SIM-карта және қоңырауларды алмастыруға арналған жабдық тәркіленді.

ІІМ жаңа заңдар алаяқтардың негізгі құралдарына — дропперлер мен SIM-бокстарға қарсы бағытталғанын атап өтеді. Қылмыстық схемаларға қатысушылар үшін жазасыздық кезеңі аяқталуда.

Дропперге айналмау үшін:
• Банк картаңызды немесе реквизиттеріңізді бөгде адамдарға бермеңіз.
• Ақша аудару немесе қолма-қол ақша шығару қажет болатын «оңай табыс» ұсыныстарына келіспеңіз.

⚠️ Stop Piramida ескертеді: егер сіз алаяқтарға көмектесіп жатқаныңызды білмесеңіз де, мұндай әрекеттер үшін заң бойынша жауапкершілік туындауы мүмкін.

Егер банктің ішкі бақылау жүйелері ықтимал тәуекелдерді анықтаса, банк транзакцияны уақытша тоқтатуы немесе карта бойынша шығыс операцияларын шектеуі мүмкін. Бұған алаяқтық белгілері, антифрод жүйесінің ескертулері, шоттағы күмәнді белсенділік, PIN-кодтың бірнеше рет қате енгізілуі немесе берешектің болуы себеп болуы мүмкін.

Мұндай бұғаттау айыптау емес — бұл клиент пен банкті қорғауға бағытталған сақтық шарасы.

Егер операция бұғатталса, клиент банкпен байланысып, себебін нақтылап, операцияның заңдылығын растауы қажет. Банк бұғаттаудың негізін түсіндіруге міндетті.

Егер банкпен байланысқаннан кейін қабылданған шешім негізсіз болып көрінсе, Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне (ҚНРДА) шағым беруге болады.

Сонымен қатар, дропперлік схемаларға қатысу немесе бөтен адамдардың ақшасын аударуға көмектесу қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін екенін есте ұстаған жөн.