STOP МҚҰ
Шағын кредит беру нарығындағы жанжалдар мен проблемалар.
"Ақшамат" жабылды, ал адамдар қарызбен және бүлінген кредиттік тарихпен қалды.
Біздің жазылушымыздың оқиғасы мәселенің ауқымын көрсетеді: қарыз алушылар төлемдерін уақытында жасап отырған, алайда компания кенеттен кеңселерін жауып, байланыс нөмірлерін өшіріп, терминалдар арқылы төлем қабылдауды тоқтатқан.
Нәтижесінде адал клиенттердің өтей алмай отырған мерзімі өткен берешегі пайда болды.
Реттеуші төлемді қайда жасау керектігі және бұл жағдайды қалай шешуге болатыны жөнінде нақты жауап берген жоқ.
Адамдардың кредиттік тарихы өзгенің салғырттығынан нашарлап жатыр.
Бұл үшін кім жауап береді? Зардап шеккендердің кредиттік тарихы түзетіле ме, әлде барлық салдар қарапайым адамдарға жүктеле ме?
Қазіргі уақытта біз барлық мән-жайды анықтауға тырысып жатырмыз. "Ақшаматқа" қатысты барлық жаңалықтар бойынша материалдар жариялаймыз.
Халықаралық Fitch Ratings рейтинг агенттігі Zaimer брендімен жұмыс істейтін «МҚҰ Робокэш.кз» ЖШС бойынша болжамды «тұрақтыдан» «теріс» деңгейге өзгертті.
Рейтингтің өзі B- деңгейінде сақталды. Бұған компанияның жаңа микрокредиттер беруге арналған лицензиясының қолданылуы тоқтатылғаннан кейінгі реттеушілік тәуекелдер себеп болған. Материалда Zaimer төңірегіндегі жағдайды талдау жалғасады: реттеуші анықтаған заң бұзушылықтардан бастап, компания мен оның клиенттері үшін ықтимал салдарға дейін.
2025 жылы реттеуші Zaimer брендімен жұмыс істейтін "Робокэш.кз" микроқаржы ұйымында бірнеше заң бұзушылықты анықтады.
Олардың қатарында кредиттік бюроға дұрыс емес ақпарат беру, қарыздар туралы мәліметтерді уақтылы жолдамау, биометриялық сәйкестендіру шарттарына қойылатын талаптарды бұзу және уәкілетті органның нұсқамасын орындамау бар.
Нәтижесінде 2025 жылғы 29 қыркүйекте компания лицензиясының қолданылуы тоқтатылды.
Материалда кредиттік тарихқа, биометриялық сәйкестендіруге және деректерді беруге қатысты мәселелердің қарыз алушыларға қалай әсер ететіні түсіндіріледі. Сонымен қатар, заң бұзушылықтар санына қарамастан, неге МҚҰ лицензиясынан біржола айырылмағаны туралы мәселе көтеріледі.
«МҚҰ Робокэш.кз» / Zaimer қарыз алушылары компания лицензиясының қолданылуы тоқтатылғаны туралы жаңалықтан кейін жаппай сұрақ қоя бастады. Біз бұл сұрақтарды «МҚҰ Робокэш.кз» ЖШС баспасөз қызметіне жолдадық.
Компания лицензияның күші жойылмағанын, тек 2 айға тоқтатылғанын хабарлады. Бұрын жасалған шарттар күшінде қалады, ал олар бойынша төлемдер бұрынғы талаптармен жалғасады.
Сонымен қатар жаңа микрокредиттер беру уақытша тоқтатылды, ал қарыз алушының міндеттемелерін арттыратын қолданыстағы шарттарды ұзартуға немесе өзгертуге тыйым салынған.
Материалда қолданыстағы микрокредиттер бойынша төлемді қайда және қалай жасауға болатыны, сондай-ақ лицензияның қолданылуы тоқтатылған кезеңде клиенттер үшін не өзгеретіні түсіндіріледі.
ҚНРДА «МҚҰ Робокэш.кз» ЖШС лицензиясының қолданылуын 2 айға тоқтатты. Осы кезеңде компания жаңа қарыздар бере алмайды.
Реттеушінің мәліметінше, мұндай шешім анықталған заң бұзушылықтар мен нұсқаманы орындамауға байланысты қабылданған.
Материалда Zaimer-ге қатысты 2021–2025 жылдары анықталған заң бұзушылықтар жинақталған: жарнама мен кредиттік бюроларға мәлімет беру мәселелерінен бастап, клиенттердің жеке деректерін шифрлаусыз және тиісті қорғаныссыз сақтауға дейін.
Сондай-ақ материалда МҚҰ секторындағы жүйелі мәселелер аясында реттеушінің нарықты өзін-өзі реттеуді неге ілгерілетіп отырғаны туралы мәселе көтеріледі.
Микроқаржы ұйымдары қолданыстағы талаптарды бұзып, биометриялық сәйкестендірусіз, қайтыс болған адамдардың атына, сондай-ақ Қазақстан аумағында жоқ шетел азаматтарына несие рәсімдеуде.
Шамамен 300 000 адам 6 МҚҰ арқылы қарыз тұзағына түскен, ал келтірілген жалпы залал 42 млрд теңгеден асқан.
Талқылауға Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің, Қаржылық мониторинг агенттігінің және Бас прокуратураның өкілдері қатысты. Кездесу қорытындысы бойынша уәкілетті мемлекеттік органдарға жағдайды жедел қарастыру тапсырылды. Сондай-ақ азаматтарға "Alem Credit" платформасында қарызды өтеу реквизиттері ретінде көрсетілген үшінші тұлғалардың банк карталарына ақша аудармау жөнінде ескерту жасалды.
Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі "Zaimer.kz" брендімен жұмыс істейтін "Робокэш.кз" микроқаржы ұйымының лицензиясының қолданылуын тоқтатты. Себеп ретінде заңнама талаптарының бұзылуы көрсетілген.
Жағдай туралы не белгілі екенін, МҚҰ-ға қатысты бұған дейін қандай талаптар қойылғанын және бұл істің қарыз алушылар үшін неліктен маңызды екенін талдаймыз.